ปราสาทหนองหงส์
ปราสาทหนองหงส์ ตั้งอยู่ในเขตบ้านโนนดินแดง ตำบลโนนดินแดง อำเภอโนนดินแดง ชื่อศาสนสถานแห่งนี้ได้มาจากชื่อสระน้ำขนาดใหญ่ซึ่งอยู่ห่างไปทางทิศเหนือประมาณ 100 เมตร ชาวบ้านเรียกว่า สระหนองหงส์ หรือ นางหงส์
ปราสาทหนองหงส์เป็นเทวาลัยของฮินดู นักวิชาการสันนิษฐานว่าสร้างขึ้นเมื่อประมาณพุทธศตวรรษที่ 15-16 ลักษณะเป็นปรางค์ 3 องค์ ก่อด้วยอิฐ ตั้งอยู่บนฐานศิลาแลงอันเดียวกัน ขนาด 6.70 x 18 เมตร เฉพาะปรางค์องค์กลางมีมุขยื่นออกไปมีชานชาลากากบาทรับกับซุ้มประตูหรือโคปุระทางเข้าด้านตะวันออก ซึ่งก่อเป็นกำแพงศิลาแลงรูปสี่เหลี่ยมล้อมรอบปรางค์ เว้นแต่ด้านตะวันตกมีซุ้มประตูก่อด้วยอิฐแนวเดียวกับซุ้มประตูทางเข้าด้านตะวันออก ส่วนที่เป็นเสากรอบประตู ธรณีประตู ส่วนประดับกรอบประตู เช่น หน้าบัน ทับหลัง ทำด้วยหินทรายแกะเป็นลวดลายแสดงเรื่องราวตามคัมภีร์ของศาสนาฮินดู ระหว่างปรางค์องค์ใต้กับซุ้มประตูด้านตะวันออกมีอาคารศิลาแลงซึ่งมีอิฐก่อบางส่วน 1 หลัง จากรูปแบบอาคารเข้าใจว่าอาจสร้างซ่อมแซมหรือต่อเติมสมัยหลัง เนื่องจากเป็นแบบที่นิยมในสมัยการสร้างพุทธสถานของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ในพุทธศตวรรษที่ 18
ที่มา : หนังสือวัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์และภูมิปัญญา จังหวัดบุรีรัมย์